Bij Nikhef werken ongeveer 120 natuurkundigen, van wie meer dan de helft promovendi en postdocs, en circa 100 mensen voor de (technische) ondersteuning.

Nikhef doet onderzoek naar de kleinste bouwstenen van materie en hun onderlinge krachtenspel. Wetenschappers en technici bestuderen deze piepkleine deeltjes zowel in botsingsprocessen bij de grote internationale versneller laboratoria zoals bij CERN, Genève en in Duitsland en de Verenigde Staten, als in interacties van hoog-energetische kosmische deeltjes in de atmosfeer of zeewater. Deze relatief nieuwe combinatie van astronomie en deeltjesfysica is zeer vruchtbaar gebleken en belooft veel spannende resultaten voor de toekomst.

Nikhef ontwikkelt en bouwt zelf mee aan de complexe detectoren die deze minuscule deeltjes kunnen registreren, en werkt ook samen met het bedrijfsleven op het gebied van detector R&D.Scholieren en docenten voelen zich uitgedaagd door de mysteries van de (astro)deeltjesfysica en ook zij zijn veelvuldig op Nikhef te vinden voor rondleidingen of deelname aan HiSPARC. 

Daarnaast speelt de ontwikkeling van het computernetwerk, het Grid, dat nodig is voor de opslag en verwerking van de meetgegevens een belangrijke rol. Tien jaar geleden wisten onze onderzoekers dat de experimenten met de LHC elke jaar enkele petabytes (1 petabyte = 1 miljoen gigabytes) aan data zouden produceren. Toen was het 'onmogelijk' om met zo veel data om te gaan.

LHC Computing Grid

De oplossing hiervoor is het grid: een verzameling van duizenden wereldwijd verspreide computers, via snelle netwerken met elkaar verbonden en uitgerust met software die het geheel laat functioneren als een systeem waarmee wetenschappers hun data kunnen opslaan, verspreiden, bewerken en analyseren. Het systeem wordt niet alleen voor subatomaire fysica gebruikt. Hersenonderzoek (bijvoorbeeld met MRI scanners), biodiversiteit, simulaties gericht op het vinden van nieuwe medicijnen, astrofysica: het wordt allemaal, via het grid, op de computers van het Nikhef uitgerekend.

Onderzoekers op het Nikhef zijn al sinds 2000 bezig met het ontwikkelen van dit grid. Zij zijn vooral bezig met het ontwikkelen van steeds betere gridsoftware, en het overdragen van hun gridkennis, opdat alle wetenschappers met een 'onmogelijk' dataprobleem van het grid kunnen profiteren.